YOUR TRAVEL
 
Gambia

Een beetje aardrijkskunde.
Gambia situeert zich aan de prachtige Westafrikaanse kust, tussen de kreeftskeerkring en de evenaar op ongeveer dezelfde hoogte als Barbados. Gambia is het oudste Engelssprekende land in West-Afrika. Het wordt volledig omringd door Senegal, uitgezonderd aan de westkant, daar grenst het aan de Atlantische oceaan. Dit is één van de kleinste landen van Afrika en heeft de vorm van een kromme vinger die de Gambia Rivier volledig omhuld. Aan deze rivier dankt Gambia trouwens zijn naam. Het land strekt zich uit tot 480 km landinwaarts, maar is nooit breder dan 24 km verwijderd van de Gambia Rivier. De Gambiaanse kust is altijd al onderhevig geweest aan erosie, maar tegenwoordig is het effect zeer duidelijk te zien door ongewone hoge getijdes. Daardoor is het mogelijk dat er op sommige plaatsen werken aan de gang zijn om de kustlijn te herstellen en te onderhouden. Gambia is gekend als "The smiling coast" en heeft heel het jaar door veel te bieden: een subtropisch klimaat, een fascinerende cultuur, exotische tuinen, kilometers lange verlaten stranden, natuurparken, artisanale markten, en één van de meest vriendelijke bevolking ter wereld. De belangrijkste inkomsten zijn de aardnotenteelt en toerisme.

Un peu d'histoire.
13e eeuw : de streek van Gambia maakt deel uit van het oude imperium van Mali. Mandinka handelaars migreren naar dit gebied en introduceren de islam.
1455 : Portugese handelaars komen aan in Gambia. Zij voeren de aardnoten in.
1661 : Britten stichten Fort James op een eiland 25 km stroomopwaarts van de monding van de Gambia Rivier.
1681 : Fransen bouwen een rivierfort te Albreda. Gedurende de 17e en 18e eeuw zijn deze 2 forten plaats van verscheidene oorlogen tussen de Fransen en de Britten om de controle over de handel in deze streek.
1783 : Groot-Brittannië wint alle rechten om handel te drijven op de Gambia Rivier en Fort James wordt één van de meest befaamde slavenhandelspunten van West-Afrika.
1807 : De Britten schaffen de slavenhandel af. Fort James verliest z'n belangrijkheid.
1816 : Britten leasen Banjul Island van een lokale chef en stichten er een kolonie, Bathurst genaamd. De Britten leggen er wel straten e.d aan, maar het is nooit een welvarende kolonie en de Britten doen ook geen moeite om de streek te ontwikkelen.
1821 : Gambia wordt een kroonkolonie van Sierra Leone. Dit duurt tot 1888.
1829 : Fort James wordt compleet verlaten.
1960 : Dawda Jawara, een Malinka, sticht People's Progressive Party (PPP).
18 februari 1965 : Gambia wordt onafhankelijk en Dawda Jawara wordt de eerste president. Gambia wordt veranderd in The Gambia zonder duidelijke reden en Barthust verandert in Banjul. Gambia wordt ook lid van de UNO.
1981 : het tot dan toe rustige Gambia wordt opgeschrikt door een poging tot staatsgreep door enkele ontevreden soldaten terwijl Jawara in Londen is. Jawara vraagt aan de Senegalese regering om hem te helpen, wat ze ook doet.
1982 : De Senegambian Confederation wordt een feit. Beide landen werken nauw samen, maar behouden toch hun onafhankelijkheid.
1989 : De Senegambian Confederation wordt ontbonden wegens te grote verschillen tussen de voormalige Franse en Britse kolonie.
1992 : President Jawara wordt voor de 6e keer herverkozen met bijna 60%.
Juli 1994 : totaal onverwacht wordt de regering van Jawara omver gegooid in een bloedige staatsgreep georganiseerd door jonge militaire officieren. Luitenant Yaya Jammeh neemt de leiding over het land en richt de Armed Forces Provisional Ruling Council (APRC) op. Jawara krijgt asiel in Senegal.
September 1996 : Er wordt een referendum gehouden over de grondwet, gevolgd door presidentiële verkiezingen, gewonnen door Yaya Jammeh. De nieuwe grondwet wordt van kracht in januari 1997.

Gambiaanse bevolking en gewoonten.
In Gambia wonen ongeveer 1 127 181 inwoners ( geschat cijfer in 1995) waarvan 63% leeft in landbouwgebied. In Banjul wonen ongeveer 47 000 inwoners. Gambia is een grote smeltkroes van Westafrikaanse etnische groepen. De bevolking is verdeeld in 8 verschillende etnische groepen, ieder met hun eigen taal en cultuur, maar toch leven ze samen in perfecte harmonie. De belangrijkste etnische groep is de Mandinka, zij beslaan zo'n 40% van de totale bevolking. Dit zijn traditionele boeren. Twee andere belangrijke groepen zijn de Fulas (ongeveer 20%), traditionele herders en de Wolofs (ongeveer 15%), handelaars die in de streek van Banjul wonen. Er zijn nog verscheidene andere groepen, en huwelijken tussen verschillende groepen komen regelmatig voor. Wegens zijn kleine oppervlakte, de bevolkingsdichtheid (92 inw/km²) en de verschillende etnische groepen heeft de bevolking geleerd om met elkaar als buren te leven. Deze vriendelijkheid wordt natuurlijk overgedragen op alle bezoekers. Gambia staat dan ook bekend als politiek en sociaal één van meest stabiele landen van Afrika. De belangrijkste religie is de islam (90% van de bevolking). De officiële taal is het Engels, maar men spreekt er ook verschillende Afrikaanse talen, waarvan Mandinka, Wolof en Fula de belangrijkste zijn.
Enkele nuttige zinnen in Mandinka


EE SAM AH Goedemorgen
EE WOU RAH RAH Goedenavond
EE BEE DEE ? Hoe gaat het ?
AH BAH RAH KAH Dank u
AH LAH MAH Dag (afscheid)
NEE AH JAH MAH LAH Dag (afscheid)
Enkele nuttige zinnen in Wolof


NA NGA DEF ? Hoe gaat het ?
MA NGI FI REK Het gaat goed
NAKA SA WAKEUR ? En jouw familie ?
FANE NGA DEUKEU ? Waar woon jij ?
NANE NGA TOUDOU ? Hoe heet jij ?
NIA ATT NGA AME ? Hoe oud ben je ?
YA MAHN GAH FAH NIN Goedemorgen
YA MAHN GAH YEN LOU Goedenavond
MAHN GAH DEM Dag (afscheid)
JAIR RUH JEF Dank u

De gebruiken
In Gambia is gastvrijheid alom aanwezig en iedere Gambiaan zal u altijd warm ontvangen. Maar soms gebeurt het dat sommigen proberen te profiteren van de situatie, dit komt het meeste voor in de stad of op plaatsen waar veel toeristen komen. Ze bieden u hun vriendschap... en cadeaus aan, die u zal moeten kopen indien u die vriendschap niet wil kwijtspelen. Wees dan geduldig, vriendelijk, maar vastberaden. En weiger het cadeau als u het echt niet wil kopen. Indien u een foto wil nemen van iemand, vraag dan van tevoren de toestemming, en zeer vaak zal u een klein iets moeten geven , zeker op toeristische plaatsen. Geef in geen geval geld aan bedelaars, zelfs indien die persoon er echt armoedig uitziet. Het is belangrijk om de economie van het land niet te verstoren: sommigen vinden het inderdaad veel gemakkelijker om dagelijks te bedelen i.p.v te gaan werken op het land of in een fabriek.

Worstelen
Traditionele worstelmatchen zijn grote spektakels die zowel de lokale bevolking als de toeristen op de been brengen. De inleidende show kan al even onderhoudend zijn als het gevecht zelf: de worstelaars komen de arena binnen in vol ornaat, een lang kleed met motieven bedrukt met een staart achteraan, hun lichaam volledig versierd en ze voeren altijd een kleine show uit voor het publiek. Echte kampioenen worden bedolven met geschenken van hun bewonderaars en hun entree soms voorafgeleid door tromgeroffel. Tussen de verschillende matchen is er een kakafonie van lawaai: drums, fluiten, gezang van de cheerleaders. Voor het gevecht zelf is alles toegelaten: bijten, stampen, boksen. Geen ingewikkelde regels, technische worpen of puntentelling: de tegenstander op de grond krijgen is genoeg. Er zijn wedsrijden in de late namiddag in de meeste weekends (uitgezonderd tijdens de Ramadam) in Serrekunda. De meeste hotels hebben een busdienst naar de wedstrijd.

Een beetje gastronomie.
Benachin
Rijst met vis, vlees of kip. Dit wordt geserveerd met tomatenpuree en groenten.

Base Nyebe
Rijke ragout van kip of rundsvlees met groene bonen. Dit wordt gewoonlijk geserveerd met stomende gerstekorrels.

Domoda
Vlees gestoofd in aardnotenpuree en geserveerd met rijst.

Chere ou Futo
Dit zijn gestoomde gerste- of maisbloemballetjes, geserveerd met een rijke ragout van kip of rundsvlees met witte bonen, cassava, aardappelen en andere groenten.

Plasas
Dit gerecht bestaat uit vlees en gerookte vis, gekookt in palmolie met groene groentebladeren en het wordt meestal geserveerd met witte rijst.

Enkele typische vruchten
Mango, papaya, advocaat, peer, pompelmoes,... Deze moeten natuurlijk netjes gepeld worden alvorens u ze opeet.

Enkele heerlijke dranken
Muntthee, dranken met gember of meloen, palmwijn, gerstebier,... en het Julbrew-bier.